50/30/20 Kuralı Hesaplama: Maaşını Böl

Aylık net gelirini yaz, 50/30/20 kuralına göre ihtiyaçlarına, isteklerine ve birikimine ne kadar ayırman gerektiğini anında gör. Kira gelirinin yarısını yiyorsa 60/30/10 ya da 70/20/10 oranlarını seç.

50/30/20 kuralı nedir?

50/30/20 kuralı, net gelirini üç kovaya bölen basit bir bütçe yöntemidir:

%50 ihtiyaçlar: kira, aidat, market, faturalar, ulaşım, kredi ve kart taksitlerinin asgari kısmı — yaşamak için ödemek zorunda olduğun her şey.
%30 istekler: dışarıda yemek, kıyafet, abonelikler, hobiler, tatil — vazgeçebileceğin ama hayatı keyifli yapan harcamalar.
%20 birikim ve borç kapatma: acil durum fonu, hedef birikimleri ve asgari ödemenin üzerindeki borç ödemeleri.

Kuralın tamamını ve Türkiye'de nasıl uygulanacağını 50/30/20 kuralı rehberinde anlattık.

Sonucu nasıl yorumlamalı?

Hesaplayıcının verdiği rakamlar bir üst sınırdır, hedef değil. İhtiyaçların %50'nin altında kalıyorsa farkı birikime aktar. İhtiyaçlar %50'yi aşıyorsa panik yapma: büyük şehirlerde kira tek başına gelirin %40'ını geçebiliyor. Bu durumda 60/30/10 ya da 70/20/10 ile başla, her ay birikim payını biraz artırmayı hedefle.

Önemli olan oranlar değil, gerçek harcamalarının bu oranlara ne kadar yakın olduğu. Bunu görmek için bir ay boyunca harcamalarını kaydet; aylık bütçe hesaplayıcı ya da WhatsApp'tan harcama takibi bunun en kolay yolu.

Örnek hesaplamalar

Net gelir	İhtiyaç (%50)	İstek (%30)	Birikim (%20)
30.000 TL	15.000 TL	9.000 TL	6.000 TL
50.000 TL	25.000 TL	15.000 TL	10.000 TL
100.000 TL	50.000 TL	30.000 TL	20.000 TL

Aynı gelirler 70/20/10 ile: 30.000 TL için 21.000 / 6.000 / 3.000 TL; 50.000 TL için 35.000 / 10.000 / 5.000 TL.

Sık sorulan sorular

Maaşın yüzde kaçı biriktirilmeli?

50/30/20 kuralına göre net gelirin %20'si. Bu zor geliyorsa %10 ile başlayıp her birkaç ayda bir artırmak, hiç başlamamaktan çok daha iyidir. Önce 3-6 aylık giderin kadar bir acil durum fonu hedefle.

Kredi kartı borcu hangi kovaya girer?

Asgari ödeme ve taksitler ihtiyaçlara (%50) girer, çünkü ödemek zorundasın. Asgarinin üzerinde yaptığın ekstra ödemeler birikim/borç kapatma kovasına (%20) girer.

Brüt maaşla mı hesaplamalıyım, net maaşla mı?

Net maaşla. Vergi ve SGK kesintilerinden sonra eline geçen tutar senin harcayabileceğin paradır.

Düzensiz gelirim var, kuralı nasıl uygularım?

Son 6-12 ayın en düşük aylık gelirini temel al. Daha yüksek gelen aylarda fazlayı doğrudan birikime ya da bir sonraki ayın tamponuna ayır.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; yatırım, kredi ya da vergi tavsiyesi değildir. Örneklerdeki tutarlar temsilîdir. Önemli finansal kararlar için bir uzmana danış.

50/30/20 hesaplama aracı